• Advokat Dragan Milić - Autorsko pravo, Medijsko pravo, internet i IT pravo

  • Emailoffice@milic.rs
  • Phone+381 11 42 80 267

SRB | ENG

  • Advokat Dragan Milić - BLOG
    Advokat Dragan Milić - BLOG

    Autorsko, Medijsko, Internet, IT i Pravo intelektualne svojine

  • BLOG o autorskom, medijskom, internet IT i IP pravu
    BLOG o autorskom, medijskom, internet IT i IP pravu
    Opširnije...

Blog

NARODNI MUZEJ - Rekonstrukcija, Restitucija i Reparacija

REKONSTRUKCIJA, RESTITUCIJA I REPARACIJA Tri naizgled slične reči, po tome što počinju na slovo R, završavaju na A, vode poreklo iz latinskog jezika, potiču iz pravne terminologije, a zapravo imaju potpuno drugačija značenja. U Srbiji imaju još jednu sličnost - sve tri su vezane za Narodni muz...

Opširnije

Mogućnost primene blockchain tehnologije u autorskom pravu

Rad je objavljen u godišnjoj publikaciji Pravnog fakulteta, Univerziteta u Beogradu - "Intelektualna svojina i internet 2018"   PRIMENA BLOCKCHAIN TEHNOLOGIJE U AUTORSKOM PRAVU Rezime: Ekspanzija interneta i digitalizacija sadržaja donela je velika iskušenja autorima i nosiocima autor...

Opširnije

Model usklađivanja WHO IS servisa za internet domene sa GDPR-om

UTICAJ GDPR-A NA PRIKUPLJANJE, OBRADU I OBJAVLJIVANJE LIČNIH PODATAKA REGISTRANATA Već sa prvom najavom Nove uredbe o zaštiti podataka ličnosti (GDPR) koja će stupiti na snagu 25. Maja ove godine, nakon dvogodišnjih priprema za njenu implementaciju, postavilo se pitanje kako će se ista odraziti...

Opširnije

BITCOIN FJUČERSI

FJUČERSI – POJAM I VRSTE Fjučersi predstavljaju standardizovane finansijske derivate odnosno ugovore o kupoprodaji određene imovine na određeni dan u budućnosti i po unapred određenoj ceni, odnosno fjučers ugovorm se kupac obavezuje da predmetnu robu kupi unapred određenog dana i po unapred opr...

Opširnije

ICO projekti - Pravna priroda i regulativa

POJAM ICO/INICIJALNE PONUDE NOVČIĆA Paralelno sa ekspanizijom virtuelnih valuta i blockchain tehnologije, počeli su sa radom i razvojem takozvani Initial Coin Offering  (ICO) projekti, koji emituju sopstvene kriptovalute u zamenu za svež novčani kapital, na koji način dozvoljavaju ulagačima da ...

Opširnije

Konferencija povodom istraživanja NDNV-a – MEDIJSKE SLOBODE I SUDSKA PRAKSA

Na Konferenciji Medijske slobode i sudska praksa, održanoj 6.12.2017. u novosadskom Medija Centru, prezentovan je nacrt istoimenog istraživanja Nezavisnog Društva Novinara Vojvodine, kao plod istraživačkog rada na bazi statističkih podataka, analiza zakonskih propisa i podacima dobijenih iz prakse...

Opširnije

Početak toka zastarelosti u slučaju objavljivanja na internetu u RS - STUDIJA SLUČAJA 5

Računanje roka zastarelosti potraživanja kada je osnov objavljivanje informacije na internetu - Analiza slučaja ČINJENIČNO STANJE: Tužilja je javna ličnost, sa izgrađenom karijerom u oblasti umetnosti. Tuženi je vlasnik medija koji je na svom internet izdanju objavio fotografije pornografske ...

Opširnije

INTERNET PUBLICATION RULE - Zastarelost potraživanja u sudskoj praksi EU

Pravilo višestrukog objavljivanja u sudskoj praksi Evropske Unije   CASE OF TIMES NEWSPAPERS LTD (Nos. 1 and 2) THE UNITED KINGDOM (Applications nos. 3002/03 and 23676/03) JUDGMENT STRASBOURG 10 March 2009 1. Podnosilac predstavke Times Newspaper Ltd, vlasnik i izdavač medija Times...

Opširnije

PAMETNI UGOVORI - Pojam, vrste, prednosti i nedostaci

Postoji više načina da se definišu pametni ugovori.  Zavisno od aspekta iz kog se posmatraju, kao i od karakteristika i uloge samih ugovora koji se žele naglasiti. U tehničko - tehnološkom smislu pametni ugovori predstavljaju delove programerskog koda, sadržane u Blockchain-u, koji se automatsk...

Opširnije

ESCROW/UGOVOR O NAMENSKOM DEPOZITU KOD DIGITALNIH TRANSAKCIJA – Definicija i pravna priroda

POJAM ESCROW UGOVORA U najuopštenijem smislu Escrow ili Ugovor o namenskom depozitu se može označiti kao teretni, dvostrani, kumulativni i neformalni pravni posao, gde se pored dve ugovorne strane sa međusobni pravima i obaveznama (najčešće kupca i prodavca), pojavljuje i treća strana koja pre ...

Opširnije

PRAVNI I FISKLANI ASPEKT TRGOVINE KRIPTOVALUTAMA - Da li se plaća porez na Bitcoin transakcije

PORESKI ASPEKT TRGOVINE KRIPTOVALUTAMA U REPUBLICI SRBIJI Kriptovalute odnsono Bitcoin kao njihov najpoznatiji predstavnik, globalno posmatrano, ne spadaju u nadležnost nijedne pojedinačne političke, nacionalne ili na drugi način organizovane zajednice. Pa čak ni takozvane internet zajednice. Upr...

Opširnije

VAT/PDV NA BITCOIN/KRIPTO-VALUTNE TRANSAKCIJE U EU - Skatteverket  v. David Hedqvist - STUDIJA SLUČ…

ČINJENIČNO STANJE: 1. Pre otpočinjanja delatnosti koja porazumeva razvijanje online platforme za razmenu kriptovaluta Švedski državljanin David Hedqvist, obratio se nadležnoj Poreskoj upravi Kraljevine Švedske sa zahtevom da zauzmu stav oko obaveze plaćanja Poreza na dodatu vrednost pri kupovini ...

Opširnije

Da li je BITCOIN zakonski regulisan? Propisi i pravni položaj KRIPTO-VALUTA u svetu

Ne postoji jedinstvena regulativa, nadnacionalna konvencija ili multilateralni ugovor kojim je ujednačen pravni okvir za regulisanje transakcija koje se vrše u kripto-valutama i definisanje njihovog statusa. Pravni položaj Bitcoin-a i ostalih digitalnih valuta se značajno razlikuje od države do d...

Opširnije

Digital - born Media Carnival - Kotor 2017

Preko 200 predstavnika medija, novinara, pravnika, internet aktivista, predstavnika akademije i istraživača učestvovalo je na ovogodišnjem Digital - born Media Carnival-u, u Kotoru, od 14. do 18. Jula. Događaj je organizovala Share fondacija, uz pomoć OEBS-a i Ministarstva inostranih poslova Holan...

Opširnije

Prezentovan MEDIA OWNERSHIP MONITOR - Ko je vlasnik medija u Srbiji?

Berlinski ogranak „Reportera bez granica“ i beogradski BIRN, predstavili su obimno istraživanje na temu „Ko je vlasnik medija u Srbiji?“ kao deo međunarodnog projekta „Media Ownership Monitor“. Publikacija koju čini baza podataka sa detaljnim analizama postavljena je  na specijalizovanom vebsajtu:...

Opširnije

TRANSPARENTNOST vlasništva u medijima

REGISTAR MEDIJA Agencija za privredne registre Republike Srbije vodi javni Registar medija, gde su dostupni podaci o svakom mediju i njegovom vlasniku. S obzirom da medij nema svojstvo pravnog lica, na vebsajtu Agencije za privredne registre, javnosti su dostupni finansijski izveštaji osnivača m...

Opširnije

Zakonska zaštita medijskog pluralizma / Zabrana monopola i koncentracije u medijima

Foto: Miodrag Miša Ignjatović ZABRANA HORIZONTALNE KONCENTRACIJE U MEDIJIMA Zakon o javnom informisanju i medijima (dalje: ZJIM) reguliše horizontalnu medijsku koncentraciju kroz ograničenja vlasništva i upravljačkih prava, a prema kriterijumima tiraža u štampanim i gledanosti u elektronskim...

Opširnije

Arbitražni postupak i odluka po tužbi radi prenosa .RS internet domena - STUDIJA SLUČAJA 3

Postupak po tužbi radi prenosa registracije internet domena ABBVIE.RS    ČINJENIČNO STANJE Tužilac - A je dana 17. 03. 2017. godine podneo tužbu Komisiji za rešavanje sporova povodom registracije naziva nacionalnih internet domena pri Privrednoj komori Srbije, a radi prenosa registracije nazi...

Opširnije

POJAM ESCROW UGOVORA


U najuopštenijem smislu Escrow ili Ugovor o namenskom depozitu se može označiti kao teretni, dvostrani, kumulativni i neformalni pravni posao, gde se pored dve ugovorne strane sa međusobni pravima i obaveznama (najčešće kupca i prodavca), pojavljuje i treća strana koja pre izvršenja ugovora u ime i za račun druge dve ugovorne strane prima neki oblik imovine od jedne strane u depozit i upravlja njim do ispunjenja ugovornih obaveza suprotne strane, najčešće prodavca ili izvršioca usluge.

Nakon što druga strana – isporučilac robe ili usluge pruži dokaz da je prestacija odnosno njegova ugovorna obaveza ispunjena u celosti, treće lice transferiše deponovan novac na njegov račun, čime je ugovor ispunjen.

Ovaj vid osiguranja u prometu robe i usluga, ugovara se u interesu obe strane. Prodavca štiti od eventualnog neplaćanja, a kupca od propuštanja činidbe prodavca.

Posmatrajući iz ugla visokih tehnologija i Blockchain-a, ovu vrstu ugovora može okarakterisati i kao podgrupu pametnih ugovora koji su deo Blockchain koda.

Ugovor o namenskom depozitu nije regulisan Zakonom o obligacionim odnosima Republike Srbije, tako da je po svom karakteru spada u neimenovane ugovore u našoj pravnoj teoriji.

U praksi Ugovor o namenskom depozitu se najčešće zaključuje kao kauzalni ugovor, jer je pravni osnov istog vidljiv svim ugovornim stranama, s obzirom da od ispunjenja ugovorne obaveze i zavisi da li će treće lice izvršiti protivčinidbu.

Teoretski je neformalan, ali se s obzirom na karatker ugovora i postojanje tri ugvorne strane, pismena forma u praksi podrazumeva kao preporučljiva. U slučaju kada je osnov ugovora transfer digitalnog novca, pismena forma u tradicionalnom smislu nije ni primenljiva, ali redosled radnji ugovornih strana, od ponude, prihvata iste do ispunjenja, predstavlja jednu vrstu digitalne forme. Savremene platforme koje se omogućavaju Escrow uslugu, naročito obraćaju pažnju na transparentnost cele transakcije i omogućavaju ugovornim stranama da u svakom trenutku imaju uvid u kojoj je fazi ceo proces.


Cilj Escrow ugovora je da transakcije učini sigurnijim, jer je izvršenje obaveze jedne ugovorne strane – npr kupca, uslovljeno ispunjenjem svih ugovornih obaveza druge strane – prodavca.


Posebnu važnost ovi ugovori imaju u slučajevima kada se vrši transfer velikog novčanog iznosa, na daljinu ili između ugovornih strana koje do tog trenutka nisu imale ustanovljenu poslovnu praksu i izgrađeno poverenje.

Ugovor o namenskom depozitu u neformalnom smislu se u praksi koristi i kod kupovine odnosno plaćanja kapare, pre zaključivanja ugovora o kupoprodaji nepokretnosti. Tada se kapara ostavlja kod trećeg lica od poverenja, dok se ne potpiše glavni ugovor kojim se raspolaže predmetnom nepokretnošću.

Sa pojavom učestalog plaćanja preko interneta, online trgovine na daljinu, a naročito transakcija koje uključuju razmenu kriptovaluta, ovaj stari bankarski pravni posao ponovo je aktuelizovan  u savremenom ekonomskom i tehnološkom kontekstu.

Tako na skoro svim Escrow platformama, pored toga što nameski račun možete uvezati sa eletronskom platnom karticom ili PayPal-om, isto možete učiniti i sa svojim online novčanikom gde su vam deponovane kriptovalute.

Zapravo, svrha Escrow pametnih ugovora je upravo u pravnoj podršci transakcijama koje uključuju virtuelni novac.


 

ESCROW PAMETNI UGOVORI U BLOCKCHAIN TRANSAKCIJAMA


Servisi koji pružaju Escrow usluge u transakcijama Bitcoinom, imaju nešto drugačije karakteristike od klasičnih Escrow ugovora u tradicionalnoj ekonomiji.  Kao što je napred objašnjeno, Escrow u tradicionalnom smislu podrazumeva ulogu traće strane, najčešće banke, kod koje je otvoren namenski račun, na koji kupac deponuje ugovoreni iznos naknade, pre nego što prodavac isporuči robu odnosno uslugu.

U Blockchain transakcijama Escrow servis ne prima, ne zadržava novac niti istim raspolaže, već razmenjuje takozvane javne i privatne ključeve (public and private keys) za pristup wallet-u, što obezbeđuje sigurno izvršavanje transakcije i onemogućuje prevaru.


Ukoliko spojimo pravni i tehnološki pristup definisanju možemo reći da su pametni ugovori zapravo delovi softvera, koji imaju pravno dejstvo kao i ugovori sastavljeni u tradicionalnoj formi. Kreirani su i deponovani u Blockchain bazi podataka i glavna uloga im je da obezbede izvršenje obaveza obe ugovore strane u transakciji.


U anonimnoj trgovini kriptovalutama, koja često podrazumeva ugovorne strane sa različitih kontinenata, nikad nije dovoljno sigurnosti i pažnje, jer gubitak sigurnosnog ključa za pristup Bitcoin novčaniku znači i gubitak pristupa istom odnosno omogućavanje drugom imaocu ključa raspolaganje deponovanim valutama.  Multiplikacija ključeva je svakako još jedan stepen u obezbeđenju wallet-a.

Bitcoin transakcije je nemoguće poništiti i proces vratiti na prethodni korak. Takođe, ne postoji ni bilo kakva centralna institucija kojoj bi se evenutalno mogla uložiti žalba i tražiti povraćaj datog. To je loša strana decentralizovanosti, nezavisnosti i anonimnosti Bitcoin-a.

Zbog svega toga je bio potreban model koji bi istovremeno štitio sve ugovorne strane, a koji ne bi usporavao i nepotrebno komplikovao transakcioni proces. Tvorci Bitcoina i Blockchain tehnologije su upravo u Escrow ugovoru, kao tradicionalnom pravnom institutu, pronašli podoban model za razmenu ključeva za prstup wallet-u, nakon što je prestacija druge strane izvršena.


 

Povezani tekstovi:

PRAVNI I FISKLANI ASPEKT TRGOVINE KRIPTOVALUTAMA - Da li se plaća porez na Bitcoin transakcije

Revolucija među valutama - SVE O BITCOIN - u